معرفی دانشکده علوم اجتماعی
در سال 1351، دانشكده علوم اجتماعي با ادغام دو مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي و مؤسسه تحقيقات تعاون (مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي در سال 1337 و مؤسسه تحقيقات تعاون در سال 1346 تأسيس شدهاند) تحت عنوان دانشكده علوم اجتماعي و تعاون به عنوان اولين دانشكده مستقل آموزش عالي علوم اجتماعي در ايران، در محل دانشسراي عالي سابق واقع در ميدان بهارستان رسماً آغاز به كار كرد و از اين پس در دو مقطع كارشناسي و كارشناسي ارشد دانشجو پذيرفت.
قبل از اين تاريخ، رشته علوم اجتماعي در دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران و تنها در مقطع كارشناسي تدريس ميشد .
پس از تأسيس دانشكده مستقل، گروه آموزشي علوم اجتماعي به گروه آموزشي جامعهشناسي تبديل شد و سپس گروههاي آموزشي انسانشناسي، جمعيتشناسي و تعاون به آن اضافه شد.
دانشكده علوم اجتماعي با نزديك به 5 دهه فعاليت آموزشي و پژوهشي، در طي اين سالها تغيير و تحولات بسياري را در سطوح صوري و كمي و همچنين ساختاري پذيرفته است. عمده اين تحولات از نيمه دوم دهه 1370 رخ داده است. از جمله اين تغييرات ساختاري، پذيرش دانشجو براي اولين بار در ايران در مقطع دكتري تخصصي رشته جامعهشناسي از سال 1368 ميباشد.
لازم به ذكر است كه در ادامه اين روند از سال تحصيلي 76-1375 در رشتههاي جامعهشناسي نظري فرهنگي، جامعهشناسي مسائل اجتماعي، جامعهشناسي توسعه، جامعهشناسي گروههاي اجتماعي و از سال تحصيلي 82-1381 در رشته جمعيتشناسي در مقطع دكتري تخصصي، دانشجو پذيرفته شده است.
همچنين در مقاطع كارشناسي و كارشناسي ارشد بتدريج رشتهها و گرايشهاي متعدد ديگري ايجاد شده است. از سال 1371 نيز دانشكده علوم اجتماعي به مكان فعلي واقع در بزرگراه جلال آل احمد جنب دانشگاه تربيت مدرس منتقل شده است.
وضعيت فعلي دانشكده علوم اجتماعي
از تابستان 1371 دانشكده علوم اجتماعي به محلي در منطقه 6 شهر تهران در زميني به مساحت 22117 متر مربع با زير بناي حدود 6000 متر مربع در 5 طبقه و خارج از پرديس مركزي دانشگاه تهران و در مجموعه پرديس دو در منطقه پل نصر (گيشا) منتقل شده است.
الف- فضاهاي فيزيكي:
1- فضاهاي آموزشي:
اين فضاها مشتمل است بر كلاسهاي درس و سايتهاي كامپيوتر:
- كلاسهاي درس اين دانشكده با گنجايشهاي مختلف شامل يك كلاس 100 نفره، 7 كلاس 75 نفره و 11 كلاس 45 نفره ميباشد.
براي آموزش كامپيوتر به دانشجويان در مقاطع مختلف، سايتهاي جداگانهاي در نظر گرفته شده است:
- در سايت كامپيوتر براي دانشجويان مقطع کارشناسی-کارشناسی ارشد و دکترا
2- فضاهاي فرهنگي:
- كتابخانه:
كتابخانه دانشكده علوم اجتماعي از چندين بخش سالن مطالعه، مخزن كتابها ، بخش نشريات، بخش پاياننامهها، كتابخانه الكترونيكي و دفتر وب سايت دانشكده تشكيل شده و داراي 34357 عنوان كتاب فارسي و لاتين ميباشد. همچنين 4399 جلد پايان نامه (كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري) و نيز 75 عنوان نشريه و مجله (فارسي - لاتين) در اين كتابخانه موجود است.
و بخش كتابخانه الكترونيكي، در ارديبهشت سال 1387 با منابع متنوع الكترونيكي همچون كتب الكترونيكي (لاتين- فارسي)، مقالات علمي برگرفته از نشريات معتبر ايران و جهان، پاياننامههاي مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري دانشكده، و پایگاههای اطلاعات علمی شروع به كار نموده و درصد است تا با گسترش منابع بيشتر، دسترسي اساتيد، دانشجويان و محققان را به منابع علمي امكانپذير سازد.
- تالارهاي اجتماعات:
دانشكده داراي سه تالار اجتماعات به نامهاي ابن خلدون با ظرفيت 275 نفر به اضافه سالن جانبي و تالار شريعتي با ظرفيت 100 نفر، و تالار مطهری براي برگزاري كنفرانسها و همايشها و نيز جلسات دفاع پاياننامهها تدارك ديده شده است.
- دفتر مجله نامه علوم اجتماعي:
دفتر نامه علوم اجتماعي در طبقه چهارم ساختمان دانشكده قرار دارد. اين مجله داراي امتياز علمي پژوهشي است و تاريخ انتشار شمارههاي نخست آن به دهة 1340 بر ميگردد.
در حال حاضر، مدير مسئول مجله دكتر غلامرضا جمشيديها و سردبير آن دكتر سعيد معيدفر ميباشند.
- انجمنها و تشكلهاي دانشجويي:
تشكلها و انجمنهاي دانشجويي فعال در دانشكده عبارتند از:
1. بسيج دانشجويي (طبقه دوم)
2. انجمن اسلامي دانشجويان (طبقه اول)
3. جامعه فرهنگي (طبقه اول)
4. خانه نوانديشان (طبقه اول)
5. شوراي صنفي (طبقه دوم)
6. هسته علمي ارتباطات و مطالعات فرهنگي (طبقه دوم)
7. هسته علمي برنامهريزي (طبقه دوم)
8. هسته علمي پژوهشگري (طبقه دوم)
9. هسته علمي انسانشناسي (طبقه دوم)
3- فضاهاي مطالعاتي و تحقيقاتي
- مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي
مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي در تابستان 1337 به همت دكتر غلامحسين صديقي (پدر جامعهشناسي ايران) در محل دانشسراي عالي واقع درميدان بهارستان تهران تأسيس شد كه فعاليتهاي آن شامل دو بخش آموزش در مقطع فوقليسانس و بخش پژوهش (اجراي پروژههاي تحقيقاتي در زمينههاي مختلف علوم اجتماعي) و چاپ و انتشار كتب بيشماري اعم از تأليف و ترجمه در زمينههاي مباني علوم اجتماعي، تاريخ، روانشناسي اجتماعي، جامعهشناسي توسعه، مردمشناسي، مونوگرافي و ... بوده است. در سال 1351 با گسترش بخش آموزشي مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي و پذيرش دانشجو در مقطع كارشناسي علوم اجتماعي، دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران در محل دانشسراي عالي (باغ نگارستان) بوجود آمد.
در شهريور 1371 به دليل ازدياد دانشجو و كمي فضاي آموزشي و پژوهشي و فرسودگي بيش از حد ساختمان، دانشكده علوم اجتماعي از باغ نگارستان به مكان فعلي واقع در بزرگراه جلال آل احمد انتقال يافت.
اهداف و اركان مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي
اهداف مؤسسه شامل تلفيق جهات نظري و عملي، انجام تحقيقات مستمر، ارتقاء سطح دانش، فراهم آوردن تسهيلات آموزشي و پژوهشي براي اعضاي هيأت علمي و پژوهشي، كارشناسان تحقيقاتي، دانشجويان مقاطع كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري، برگزاري دورههاي كوتاه مدت مستمر در داخل و خارج مؤسسه، شناسايي و تحليل مسايل و مشكلات كشور، ايجاد بانك اطلاعاتي، ارتباط با مراكز تحقيقات داخل و خارج و برگزاري سمينارها و همايشهاي علمي و تخصصي در قلمرو علوم اجتماعي ميباشد.
بخشهاي پژوهشي كه در چارت سازماني مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي وجود دارند و در طبقه پنجم قرار دارند عبارتند از:
1. بخش جامعهشناسي شهري
2. بخش جامعهشناسي روستايي
3. بخش جامعهشناسي سياسي
4. بخش جامعهشناسي تطبيقي
5. بخش جمعيت شناسي
6. بخش روانشناسي اجتماعي
7. بخش مردمشناسي
8. بخش عشايري
- مؤسسه تحقيقات تعاون:
مؤسسه آموزش و تحقيقات تعاون در سال 1346 با هدف پيشبرد برنامههاي آموزشي و انجام طرحهاي تحقيقاتي در حوزه تعاونيها تشكيل گرديد. بخش آموزش اين مؤسسه در اواخر دهه 50 به عنوان يكي از رشتههاي دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران، در مقطع كارشناسي دانشجو ميپذيرفت. از سال 1351 با ادغام بخشهاي آموزشي 2 مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي و مؤسسه آموزش و تحقيقات تعاون دانشكده علوم اجتماعي و تعاون تأسيس شد. بخش پژوهشي مؤسسه آموزش و تحقيقات تعاون در شكل «مؤسسه تحقيقات تعاون» در كنار دانشكده مزبور پس از يك دوره چند ساله انفعال مجدداً به فعاليت خود ادامه ميدهد.
اين مؤسسه در شرق نيم طبقه سوم قرار دارد و داراي سه بخش پژوهشي است كه عبارتند از:
1. بخش تحقيقات تعاون شهري
2. بخش تحقيقات تعاون روستايي
3. بخش تحقيقات تعاون تطبيقي
ـ مركز پژوهشهاي گردشگري
در سال 1385 در پي امضاي تفاهمنامه همكاري بين سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، تأسيس مركز پژوهشهاي گردشگري با شش گروه تخصصي به تصويب شوراي گسترش آموزش عالي وزارت علوم و آموزش عالي رسيد.
هدف از تشكيل اين مركز بررسي و شناخت مسائل و موانع گردشگري ايران و توسعه صنعت گردشگري در ايران ميباشد.
4- فضاهاي ويژه اعضاء هيئت علمي
- دفاتر كار اساتيد
29 دفتر كار اساتيد دانشكده علوم اجتماعي در طبقات اول و سوم و چهارم ساختمان قرار دارد.
- گروههاي آموزشي
اتخاذ تصميمات آموزشي، علمي و برنامهريزيهاي دروس در هر ترم و نحوة ارائه واحدهاي درسي، تصويب عناوين و پروپوزال پاياننامهها و ... مربوط به دانشجويان و اساتيد دانشكده علوم اجتماعي در گروههاي آموزشي بررسي و اجرا ميشود.
اين گروهها و تعداد اعضاي هيئت علمي در هريك از آنها عبارتند از:
گروه آموزشي انسانشناسي با 6 عضو هيئت علمي
گروه آموزشي ارتباطات با 9 عضو هيئت علمي
گروه آموزشي برنامهريزي رفاه اجتماعي با 10 عضو هيئت علمي
گروه آموزشي توسعه روستايي با 6 عضو هيئت علمي
گروه آموزشي جمعيتشناسي با 5 عضو هيئت علمي
گروه آموزشي جامعهشناسي 17عضو هيئت علمي
مكان گروههاي آموزشي همگي در طبقه چهارم ساختمان دانشكده قرار دارد.
5- فضاهاي اداري
- حوزه رياست دانشكده علوم اجتماعي شامل دفاتر به شرح زير ميباشد:
دفتر رياست دانشكده: (نيم طبقه اول)
دفتر معاونت مالي اداري: (نيم طبقه اول)
دفتر معاونت فرهنگي دانشجويي: (نيم طبقه اول)
دفتر معاونت آموزشي و تحصيلات تكميلي: (نیم طبقه اول)
دفتر معاونت پژوهشي: (طبقه پنجم)
زير مجموعههاي هر يك از معاونتهاي فوق بشرح زير ميباشد:
- معاونت مالي - اداري:
1. اداره حسابداري: (طبقه همكف)
- انبار: (طبقه زير زمين غربي)
2. روابط عمومي: نيم طبقه سوم (شرقي)
3. امور اداري:
- دبيرخانه: (طبقه همكف)
- بايگاني (طبقه همكف)
- مركز تلفن (طبقه همكف)
4. امور عمومي (طبقه همكف)
- معاونت فرهنگي دانشجويي:
سلف سرويس (ضلع جنوبي حياط دانشكده)
بوفه (ضلع جنوبي حياط دانشكده)
سالن تربيت بدني (طبقه زيرزمين شرقي)
تشكلها و هستههاي علمي دانشجويي (طبقه اول)
امور دانشجويي (طبقه همكف)
امور فرهنگي و فوق برنامه دانشجويي (طبقه اول)
امور مربوط به وامهاي دانشجويي، بيمه، خوابگاه، هماهنگي اردوهاي تفريحي، علمي - فرهنگي، هماهنگي جهت برگزاري جشنهاي دانشجويي نيز از جمله وظايف اين معاونت در هر سه مقطع تحصيلي (كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري) ميباشد.
- معاونت آموزشي و تحصيلات تكميلي
آموزش
امور مربوط به ثبت نام، انتخاب واحدهاي درسي، تشكيل كلاسها، برگزاري امتحانات و فارغالتحصيلي در مقطع كارشناسي رشته علوم ارتباطات، و رشته علوم اجتماعي با سه گرايش پژوهشگري، برنامهريزي رفاه اجتماعي، و مردمشناسي از طريق اداره آموزش زير نظر معاونت آموزشي انجام ميشود.
رشتهها ي مقطع كارشناسي:
1- رشته علوم اجتماعي داراي سه گرايش «پژوهشگري»، «انسان شناسي» و «برنامهريزي رفاه اجتماعي» است.
2- رشته ارتباطات اجتماعي
* تحصيلات تكميلي:
اين معاونت كليه وظايف و امور مربوط به پذيرش، ثبت نام، انتخاب واحد، برگزاري كلاسها، امتحانات، تصويب و دفاع پايان نامهها، و فارغ التحصيلي دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد و دكتري را به عهده دارد و محل آن در طبقه پنجم ميباشد.
- رشتهها و گرايشهاي مقطع كارشناسي ارشد:
1- رشته جامعهشناسي:
1-1- گرايش مطالعات جوانان
2-1- گرايش مطالعات زنان
3-1- گرايش روانشناسي اجتماعي
4-1- گرايش پژوهش
2- رشته جمعيت شناسي
3- رشته انسانشناسي
4- رشته برنامهريزي رفاه اجتماعي
5- رشته توسعه روستايي
1-5- گرايش مديريت توسعه
2-5- گرايش توسعه اجتماعي
6- رشته ارتباطات
7ـ رشته مطالعات فرهنگي و رسانه
دانشجويان بايستي حداكثر در 4 نيمسال تحصيلي فارغ التحصيل شوند.
در حال حاضر تعداد 91 نفر دانشجوي دختر و پسر در اين مقطع در دانشكده علوم اجتماعي مشغول به تحصيل هستند.
- رشتهها و گرايشهاي دوره دكتري:
1- جامعهشناسي:
1-1- جامعهشناسي نظري فرهنگي
2-1- جامعهشناسي مسائل اجتماعي
3-1- جامعهشناسي توسعه
4-1- جامعهشناسي گروههاي اجتماعي
5-1- توسعه روستايي
2- جمعيت شناسي
3- ارتباطات
- معاونت پژوهشي:
اين معاونت ارتباط ميان فعاليتهاي پژوهشي و مطالعاتي اساتيد دانشكده را با معاونت پژوهشي دانشگاه تهران عهدهدار است و در طبقه پنجم قرار دارد.
- سايتهاي كامپيوتر:
سايت كامپيوتري مقطع كارشناسي در طبقه همكف؛ مقطع كارشناسي ارشد در طبقات همكف و چهارم و مقطع دكتري در طبقه پنجم قرار دارد.
- دفتر مجله «نامه علوم اجتماعي»:
از دهه چهل تاكنون (البته با چند وقفه مقطعي) به طور مستمر«نامه علوم اجتماعي» در اين دانشكده منتشر ميشود، و دفتر آن در طبقه چهارم دانشكده قرار دارد.
6- فضاهاي آموزشي، پژوهشي و خدماتي وابسته
- انجمنهاي علمي:
انجمن جامعهشناسي ايران (سال تأسيس 1371)
انجمن جمعيتشناسي ايران (اوايل دهه 80)
انجمن انسانشناسي ايران (اوايل دهه 80)
انجمن جامعهشناسي ايران (تأسيس در سال 1371)، انجمن جمعيتشناسي ايران و انجمن انسانشناسي ايران و انجمن مطالعات فرهنگي و ارتباطات در دانشكده علوم اجتماعي و با حمايت آن از دهه 1380 به بعد مشغول فعاليت هستند.
ساير مراكز وابسته مشغول به فعاليت در دانشكده عبارتند از:
- مركز مطالعات زنان (طبقه پنجم)
- جهاد دانشگاهي دانشگاه تهران (طبقه اول)
- واحدهاي پيمانكاري:
- واحد چاپ و تكثير (طبقه همكف)
- واحد تايپ (طبقه همكف)
مشاهده چارت ساختمانی دانشکده
